KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNA GÖRE İNDİRİLEBİLECEK VE İNDİRİLEMEYECEK GİDERLER

............. GRUP, Muhasebe ve Finansman bölümleri için hazırlanmış ‘’ KURUMLAR VERGÄ°SÄ° KANUNUNA GÖRE Ä°NDÄ°RÄ°LEBÄ°LECEK VE Ä°NDÄ°RÄ°LEMEYECEK GÄ°DERLER ’’    konulu eÄŸitim dokümanıdır.

Y.M.M. FATMA GÖK – Y.M.M. SERDAR AKDEMİR

26.12.2017

 

 

 SAFÄ° KURUM KAZANCI KAVRAMI

1. Safi Kurum Kazancının Tespiti

KVK’nın 6’ncı maddesi gereÄŸince kurumlar vergisi, kurumlar vergisi mükelleflerinin bir hesap dönemi içerisinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanır. Safi kurum kazancı ise GVK’nın ticari kazanç hakkındaki hükümlerine göre tespit edilmektedir.

Dolayısıyla kurum kazancı, GVK’nın 40’ıncı ve KVK’nın 8, 9, 10 ve 11’inci maddeleri göz önünde bulundurularak, GVK’nın 38’nci maddesinde öngörülen bilanço esasında ticari kazancın tespitine iliÅŸkin hükümleri uyarınca belirlenecektir. Ayrıca Vergi Usul Kanununun deÄŸerleme hükümleri ile diÄŸer kanunlardaki özel hükümler de göz önünde bulundurulacaktır. Belirlenen kurum kazancına indirim ve istisnalar uygulanarak kurumlar vergisi matrahına ulaşılır.

Bilindiği üzere Tek Düzen Muhasebe Sistemi gereğince hesap planına göre tespit edilen dönem karı, ticari karı göstermektedir. Oysa vergi mevzuatına göre vergiye matrah olacak kar veya zarar (mali kar/zarar) bundan farklı olabilir.

Bu nedenle ticari kardan mali kara ulaşmak için bir takım hesaplamaların yapılması gerekmektedir. Kurumlar vergisi mükellefleri bu hesaplamayı beyanname üzerinde veya beyannameye ekleyecekleri bir listede gösterebilirler.

2. Ä°ndirilecek Giderler

Ticari kazanç hükümlerine göre hesaplanan kurum kazancının tespitinde, mükellefler GVK’nın 40’ıncı maddesinde yer alan giderlerin yanı sıra KVK’nın 8’inci maddesinde belirtilen aÅŸağıda ayrıntılı olarak açıklanan giderleri de ayrıca hasılatlarından indirebilirler.

2.1. Gelir Vergisi Kanunu’na Göre İndirilecek Giderler

2.1.1. Ticari Kazancın Elde Edilmesi ve İdame Ettirilmesi İçin Yapılan Genel Giderler

Kanunda genel giderlerin bir tanımı yapılmamış olup, Gelir Vergisi Kanunu’nda sayılan giderler dışında kalan, işletme faaliyetleri ile doğrudan ilgili, faaliyetin yürütülmesi ve kazancın doğması için yapılması zorunlu olan giderlerdir.

Bu giderlere örnek olarak; kira, ısıtma, aydınlatma, kırtasiye, reklam giderleri, temsil masrafları, büro personeli ücretleri, yatırımlarda yatırımın tamamlanmasından sonra ödenen kredi faizleri sayılabilir. Gayrimenkullerin satın alınması sırasında yapılan ve VUK’nun 270’inci maddesinin son fıkrasında sayılan noter, mahkeme, kıymet takdiri, komisyon ve tellaliye giderleri ile emlak alım ve özel tüketim vergileri de gider olarak yazılabilir. Ayrıca; kanuni mecburiyete dayanarak ödenen fonlar, primler, katkı payları, kıdem tazminatlarının kanuni miktarı aÅŸmayan kısımları, normal tamir ve bakım giderleri, deÄŸeri 2017 yılı için 900 TL’yi aÅŸmayan alet, edevat, mefruÅŸat ve demirbaÅŸ giderleri ve yurt dışında açılan büro giderlerini de ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderler arasında sayabiliriz.

2.1.1.1. Götürü Gider Uygulaması

GVK’nın 40/1’inci maddesinin parantez içi hükmü ile; ihracat, yurt dışında inÅŸaat, onarma, montaj ve taşımacılık faaliyetlerinde bulunan mükellefler, bu bentte yazılı giderlere ilaveten bu faaliyetlerden döviz olarak elde ettikleri hasılatın binde beÅŸini (% 0,5) aÅŸmamak ÅŸartıyla yurt dışındaki bu iÅŸlerle ilgili giderlerine karşılık olmak üzere götürü olarak hesapladıkları giderleri de indirebilirler. Götürü gider uygulaması, mükelleflerin yurt dışındaki iÅŸleri ile ilgili olarak yapmış oldukları giderlerden belgesi temin edilemeyenlerin, anılan faaliyetlerden saÄŸlanan hasılatın belli bir oranını aÅŸmaması ÅŸartıyla ticari kazançtan indirilmesini öngören bir müessesedir. Dolayısıyla götürü gider hesaplanabilmesi için harcamanın yapılmış ve iÅŸletmenin malvarlığında bir azalma meydana gelmiÅŸ olması gerekir.

Dar mükellefiyete tabi olanların Türkiye ile yabancı memleketler arasında yaptıkları ulaÅŸtırma iÅŸlerinden elde ettikleri kazançlar, Türkiye’de elde edilen hasılata Maliye Bakanlığınca belirlenen ortalama emsal nispetlerinin uygulanması suretiyle hesaplandığından, bunların vergiye tabi kazançlarının tespitinde ayrıca götürü gider uygulamasından yararlanmaları söz konusu olmayacaktır.

Götürü Gider Uygulamasının Esasları (Ayrıntı için 194, 197 ve 233 Seri No’lu GVGT’lere bakılabilir):

• Götürü giderler, belgeli giderlere ilave olarak uygulanacaktır.

• Götürü gider kaydında azami tutar; her türlü ihracat, yurt dışı inşaat, onarma, montaj ve taşımacılık faaliyetlerinde bulunan mükelleflerin bu faaliyetlerinden döviz olarak sağlanan hasılatın %0,5’i olacaktır.

• Yurt dışı taşımacılık ifadesinden, baÅŸlangıç veya bitiÅŸ noktasından herhangi biri veya her ikisi yurt dışında bulunan taşımacılık iÅŸlerinin anlaşılması gerekir. Yük taşımacılığının yanı sıra yolcu taşımacılığından saÄŸlanan hasılat da götürü gider uygulamasına konu olabilecektir.

• Türk Lirası karşılığı yapılan ihracat hasılatı azami gider tutarının tespitinde dikkate alınmayacaktır. Ancak, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne Türk lirası karşılığı